Tinazone-ಕಣ್ಣ ಕೋಣೆಯ ಕಿಟಕಿ…

(ಈ ಕವಿತೆ ಈಗಾಗಲೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದರು. ನಾನು ಅವ್ಯಾವನ್ನೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಕವನವನ್ನು ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಕೂಡಲೆ ಇಂಪಲ್ಸಿವ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿದ ಅನುವಾದವಿದು. ಯಾರ ಬಳಿಯಲ್ಲಾದರು ನೆರೂದಾನ ’Tonight I can Write the Saddest Lines’ನ ಇತರ ಅನುವಾದಗಳಿದ್ದರೆ..ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ!!)

ಈ ರಾತ್ರಿ ನಾ ಬರೆಯಬಲ್ಲೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖತಪ್ತ ಸಾಲುಗಳ

ಈ ರಾತ್ರಿ ನಾ ಬರೆಯಬಲ್ಲೆ ಎಲ್ಲಕಿಂತ ದುಃಖತಪ್ತ ಕವಿತೆಯ

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬರೆವೆ, ರಾತ್ರಿ ತಾರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ
ನೀಲಿ ತಾರೆಗಳು ದೂರದಲಿ ನಡುಗುತಿವೆ

ನಿಶೆಯ ಗಾಳಿ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಸುಳಿಸುತ್ತಿ ಹಾಡುತ್ತಿದೆ

ಈ ರಾತ್ರಿ ನಾ ಬರೆಯಬಲ್ಲೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖತಪ್ತ ಕವಿತೆಯ
ನಾನಾಕೆಯ ಪ್ರೇಮಿಸಿದೆ, ಪ್ರೇಮಿಸಿದಳೆನ್ನ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಕೆಯೂ.

ಇಂಥದೇ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳೆನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯಲಿದ್ದಾಗ
ಅನಂತ ಆಗಸದಡಿ ಚುಂಬಿಸಿದ್ದೆ ಹಲವು ಸಾರಿ

ನಾನಾಕೆಯ ಪ್ರೇಮಿಸಿದೆ, ಪ್ರೇಮಿಸಿದಳೆನ್ನ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಕೆಯೂ.
ಅವಳ ವಿಶಾಲ, ಸ್ತಬ್ದ ಕಂಗಳ ಪ್ರೀತಿಸದೆ ಇರಬಹುದಿತ್ತಾದರು ಹೇಗೆ?

ಈ ರಾತ್ರಿ ನಾ ಬರೆಯಬಲ್ಲೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖತಪ್ತ ಕವಿತೆಯ
ಆಕೆ ನನ್ನವಳಲ್ಲವೆಂದು ಯೋಚನೆ. ಅವಳ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಭಾವನೆ.

ಈ ಭಾರೀ ರಾತ್ರಿಯ ಸದ್ದುಗಳ ಕೇಳುವೆ, ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಭಾರವಿದು ಇನ್ನೂ
ಹುಲ್ಲ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬನಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಆತ್ಮದೊಳಗೆ ಕವಿತೆಯಿಳಿವುದು

ನನ್ನ ಪ್ರೇಮ ಅವಳನಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಹಿರಿಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಈ ರಾತ್ರಿ ತಾರೆಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿವೆ. ಅವಳೆನ್ನ ಬಳಿಯಿಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟೆ. ಬಲುದೂರದಲಿ ಯಾರದೊ ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಬಲುದೂರ.
ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ನನ್ನಾತ್ಮ, ಅವಳಿಲ್ಲದೆಯೆ.

ನನ್ನ ಕಂಗಳು ಅರಸುತಲಿವೆ ಅವಳ ಮರಳಿ ಹತ್ತಿರ ತರುವ ತೆರದಲಿ
ನನ್ನ ಹೃದಯ ಅವಳನರಸುತಿದೆ, ಅವಳೆನ್ನ ಬಳಿಯಿಲ್ಲ.

ಇಂದು ಕೂಡ ರಾತ್ರಿ ವೃಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಶ್ವೇತವರ್ಣ ಎರಚಿದೆ.
ನಾವು, ನಾವಾಗಿದ್ದವರು, ಇಂದು ಅಂತಿಲ್ಲ.

ನಾನೀಗ ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಜ, ಆಕೆಯನದೆಷ್ಟು ಪ್ರೇಮಿಸಿದ್ದೆ.
ಗಾಳಿಯನರಸುತಿತ್ತು ನನ್ನ ದನಿ, ಆಕೆಯ ಕಿವಿಯ ತಲುಪಲು.

ಯಾರದೊ ಪಾಲು. ಆಕೆ ಯಾರದೊ ಪಾಲು. ಆಕೆಯೊಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಮುತ್ತುಗಳ
ಪಾಲಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೆ.
ಅವಳ ದನಿ, ಅವಳ ಹಗುರ ದೇಹ. ಅವಳ ಅನಂತ ಕಂಗಳು.

ನಾನೀಗ ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಜ, ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಿರುವೆನೊ ಏನೊ ಬಹುಶಃ
ಪ್ರೇಮ ಅಲ್ಪಕಾಲ ಉಳಿವುದು, ಮರೆವು ಬರಲು ಬಲು ತಡ.

ಇಂಥದೇ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳೆನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯಲಿದ್ದಳು, ಹಾಗೆಂದೆ
ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ನನ್ನಾತ್ಮ, ಅವಳಿಲ್ಲದೆಯೆ.

ಇದು ಅವಳೆನಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊನೆಯ ನೋವಾಗಿದ್ದರು ಸರಿ,
ಇದು ನಾನವಳಿಗೆ ಬರೆವ ಕೊನೆಯ ಕವಿತೆಯಾಗಿದ್ದರು ಸರಿ.

(English translation by: Puedo Escribir. Painting: Vincent Van Gogh’s ‘Starry Night’)
 

ಬೀದಿಬದಿ ಪೈರೇಟೆಡ್ ಡಿವಿಡಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಮುದ್ದುಮುಖದ ಹುಡುಗ ನನ್ನ ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆಫೀಸುಬಿಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಬೇಕರಿಯ ಮುಂದೆ, ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಯ ಬಳಿ, ಭೇಲಪುರಿ ಗಾಡಿಯ ಬದಿ - ಹೀಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಜಂಗುಳಿಯಿರುವ ಸ್ಥಳವೊಂದನ್ನಾಯ್ದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ನೀಲಿ ಸ್ಕೂಲುಬ್ಯಾಗಿನ ಜತೆ ನಿಂತಿರುವ ಆತನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪುಟ್ಟ ಆತಂಕವೊಂದು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಕಂಡೊಡನೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪರಿಚಯದ ನಗೆಬೀರಿ ಒಂದಷ್ಟು ಡಿವಿಡಿಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಹಾಯಿಸಿ “ಅಕ್ಕಾರೇ, ತಗಳಿ, ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆ ಫಿಲಮ್ಮು!” ಎಂದು ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಪ್ರತಿಸಾರಿಯೂ ಒಲ್ಲೆನೆಂದು ಹೇಳಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಯಾರಾದರು ಗಿರಾಕಿ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ‘ಇವತ್ತೊಬ್ಬ ಬಕರ ಸಿಕ್ಕಿದ’ ಎನ್ನುವ ತೆರದಲ್ಲಿ ನನ್ನಕಡೆ ಕಣ್ಣುಮಿಂಚಿಸುವ ಹುಡುಗ ವಾಪಾಸು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.

ಬೇಕರಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಡ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಡಿವಿಡಿಹುಡುಗ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಫುಟ್ಪಾತಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವನ ಆಸೆತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣೆಲ್ಲ ಬೇಕರಿಯ ಗಾಜಿನ ಕಪಾಟುಗಳ ತಿಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ. ನನಗೆ ದೂರವಿರುವ ಮಗಳ ನೆನಪಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕಟ. ಹೊರಗೆ ಸಣ್ಣಗೆ ಮಳೆ ಹನಿಯಲು ಶುರುವಾಯಿತು. ಹುಡುಗ ತನ್ನ ನೀಲಿಬ್ಯಾಗು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅವುಚಿಹಿಡಿದುಕೊಂಡ.

“ಬಾ ಇಲ್ಲಿ!” ಅವನ ಕೂಗಿ ಕರೆದೆ. ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತ ಬಂದ. “ಏನು ತಿಂತೀಯ?” ಕೇಳಿದೆ. ಕಾದಿದ್ದವನ ಹಾಗೆ ಒಂದೇ ಉಸುರಿಗೆ “ಚಂಪಾಕಲಿ” ಎಂದ. ಕೊಡಿಸಿದೆ. “ಯಾವೂರು?” ಕೇಳಿದೆ. ಕ್ಲುಪ್ತವಾಗಿ “ದಾವಣಗೆರೆ ಹತ್ರ ಹಳ್ಳಿ ನಮ್ದು.” ಉತ್ತರ ಬಂತು. “ಕಾಫಿ ಕುಡೀತೀಯ?” ತಲೆಯಾಡಿತು. ಬೇಕರಿಯವ ನಮ್ಮನ್ನೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. “ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೀಯ?” ತಲೆ ತಗ್ಗಿತು. “ಇನ್ನೇನ್ ಮಾಡ್ಲಿ? ಮನೇಲಿ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಇಬ್ರೂವೆ ಕುಡಿಯೋದು, ಗಲಾಟೆ ಮಾಡೋದು. ನಾಕು ಜನ ಅಕ್ಕತಂಗಿದೀರು. ಮದುವೆ ಮಾಡಬೇಕು. ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ. ಯಾರೊ ಹೋಗ್ತೀನಿ ಅಂದ್ರು. ಬಂದೆ.” ಬಾಯಿಂದ ಮುತ್ತುಗಳುದುರಿದವು. ಇನ್ನೇನು ಅಳುವವನ ಹಾಗೆ ಕಂಡ. “ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ವ?” ಪ್ರಶ್ನೆ. “ಒಂದ್ನೇ ಕ್ಲಾಸಿಗೇ ಬಿಡುಸಾಕಿದ್ರು. ಗ್ಯಾರಾಜಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ದೆ. ಈಗ ಏಳು ತಿಂಗಳಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು. ಅದ್ರಲ್ಲಿ ಹೋದ ತಿಂಗ್ಳು ಜೈಲಲ್ಲಿದ್ದೆ” ಉತ್ತರ. ಅವಾಕ್ಕಾದೆ. “ಅಲ್ವೋ, ಬಂದು ನೆಟ್ಟಗೆ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿಲ್ಲ, ಆಗ್ಲೇ ಜೈಲೂಟ ಮಾಡಿದೀಯ? ಯಾಕೆ ಹೋಗಿದ್ದು?” ಕೇಳಿದೆ. “ಅದೇ ಅಕ್ಕಾರೆ, ಅದ್ಯಾದೋ ಹುಡುಗುನ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ಕಿಂದು ಬುಕ್ಕಂತೆ, ಆಚೆತಿಂಗಳು ಎಲ್ರೂ ತಗೋತಿದ್ರಲ್ಲ. ಅದೆ. ನಂಜೊತೆ ಇರೋರು ಅದ್ನ ಕೊಟ್ಟು ಮಾರು ಅಂದ್ರು. ಭಾಷ್ಯಂ ಸರ್ಕಲ್ ಹತ್ರ ಇದ್ದೆ. ಪೋಲಿಸೋರು ಬಂದು ಬುಕ್ಕೆಲ್ಲ ಎತ್ತಾಕ್ಕೊಂಡು ಒಳಗಾಕಿದ್ರು. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಇದ್ದೆ. ಬಿಟ್ಟಮೇಲೆ ಬುಕ್ಕಿನ್ ದುಡ್ಡು ತೀರಿಸಾಕೆ ಸಾಲಮಾಡಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಸಾಲಮಾಡಿದೋರಹತ್ರ ಒಂದುತಿಂಗಳು ಇದ್ದೆ. ಹೇಳಿದ್ ಕೆಲ್ಸ ಎಲ್ಲ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೆ.” ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರನ ನಕಲುಪುಸ್ತಕ ಮಾರಲು ಹೋಗಿ ಹುಡುಗ ಫಜೀತಿಗೀಡಾಗಿದ್ದ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಖೇದ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಾನು, “ಅಲ್ಲ, ಪುನಃ ಇದ್ನೆಲ್ಲ ಮಾರ್ತಿದೀಯಲ್ಲ? ಮತ್ತೆ ಯಾರಾದ್ರು ಪೋಲೀಸೋರು ನೋಡಿದ್ರೆ?” ಕೇಳಿದೆ. ನಕ್ಕ. “ಇಲ್ರಿ ಸಿಕ್ಕಾಕೊಳ್ಳೋಲ್ಲ. ಹುಷಾರಾಗಿರ್ತಿನಿ. ಸಿಕ್ಕಾಕೊಂಡ್ರೆ… ಹೋಮಿಗಾಕ್ತಾರಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡೋರತ್ರ ತುಂಬ ಕಷ್ಟ…” ಎಂದು ಏನೋ ಹೇಳಲುಹೋದವ ಸುಮ್ಮನಾದ. ದಿನವೂ ಆತನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಮುಗ್ದತೆ ಇವತ್ತು ಮುದುಡಿ ಯಾವುದೊ ಮೂಲೆಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹಣೆಯಮೇಲೆ ಹೇಗೆಂದಹಾಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕೆಂಚುಗೂದಲನ್ನು ಒಪ್ಪವಾಗಿಡಲು ಅವನ ಕೈಗಳು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತ ಇದ್ದವು. ಆಕ್ಷಣ ನನಗೆ ಅರೆ, ಇವ ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರನ ಥರವೇ ಇದ್ದಾನಲ್ಲ ಎಂದು ಎಣಿಸುತ್ತ ನಗುಬಂದಿತು.

ಮಳೆ ಜೋರಾಯಿತು. ಅವ “ಬರ್ತೀನಿ. ಟ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತಿಂಡಿಕೊಡಿಸಿದ್ಕೆ” ಎಂದು ಬೇಕರಿಯ ಕಟ್ಟೆಯಿಳಿದು ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತ ಹೊರಟುಹೋದ. ನಾನು ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರನ ಹೆಸರುಕೇಳುವುದೆ ಮರೆತೆನಲ್ಲ, ನಾಳೆ ಕಂಡರೆ ಕೇಳಬೇಕು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬ್ಯಾಗಿನಿಂದ ಛತ್ರಿ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತ ಬೇಕರಿಯವನಿಗೆ ದುಡ್ಡುಕೊಟ್ಟೆ. ಅವನು “ಮೇಡಂ, ಇಂತೋರ್ನೆಲ್ಲ ಯಾಕೆ ಮಾತಾಡಿಸ್ತೀರಿ? ಇವ್ರೆ ಕಳ್ರು. ಎಲ್ಲ ಅಬ್ಸರ್ವ್ ಮಾಡ್ತಿರ್ತಾರೆ. ಆಮೇಲೆ ಒಂದಿನ ಕಳ್ತನ, ಅದು, ಇದು, ಏನೇನೋ ಕೇಳ್ತೀವಿ. ಹುಷಾರು.” ಅಂದ.

ಛತ್ರಿ ಬಿಡಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾಗು ನೆನೆಯದಂತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಳೆಯ ವಾಸನೆ ಹೀರುತ್ತ ಕಾಲುಹಾಕಿದೆ. ಮರಗಳೆಡೆಯಿಂದ ಹನಿಗಳು ದಪದಪನೆ ಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿದವು.
 

ಮೋಕ್ಷ ಅಂದರೆ
ನನ್ನ ಮುಖ ಸವರುವ
ಗಾಳಿಯುಣ್ಣುತ್ತ ಬಗಲಲ್ಲಿ
ಕೂತ ನೀನು ಒಳಗೊಳಗೆ
ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತ ನಗುವುದು

ಮೋಕ್ಷ ಅಂದರೆ
ನೀನು ಇನ್ನೇನು ಮರೆತೆ
ಎಂದುಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ
ಮರಳಿಬಂದು ಕೇಳಿ ಪೀಡಿಸಿ
ಎಲ್ಲ ನೆನಪಿಸಿ ಬೆವರಿಳಿಸಿದ್ದು

ಮೋಕ್ಷ ಅಂದರೆ
ನಿನ್ನ ಮದವೇರಿದ ಕಣ್ಣು
ಆ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯ ಸದ್ದು
ಮಾಡಿನ ಬಿಸಿಲಕೋಲು
ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಜೀವವೊಡ್ಡಿ
ಕರಗುವ ನಾನು

ಮೋಕ್ಷ ಅಂದರೆ
ಇವೆಲ್ಲದರ ಬಳಿಕ
ಹೈರಾಣಾಗದೆ ನಾವು
ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೆ ಸಂತಸಪಟ್ಟು
ಗಹಗಹಿಸಿ ನಕ್ಕಿದ್ದು

ಮೋಕ್ಷ ಅಂದರೆ
ನಾನು ತೆರಳುವ ಮುನ್ನ
ಏನಾದರು ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಹೇಳು
ನನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಮಣಿಸಿಬಿಡು
ಎನ್ನುತ್ತ ನೀನು ಆರ್ದ್ರನಾದದ್ದು

ಮೋಕ್ಷ ಅಂದರೆ ಇದು.
ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಹಾಗು ಇವೆಲ್ಲವೂ.

ನನ್ನೂರಿನ ಗಲ್ಲಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಫರೀದಾಳನ್ನು ಮೊದಲು ನೋಡಿದಾಗ ಹಿಂಸೆಯೆನಿಸಿತ್ತು. ನನ್ನ ಪರಿಚಯಸ್ಥರೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಸೊಂಟದ ಮೇಲೊಂದು ಮಗುವನ್ನು ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ತಲೆಬಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡೇ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹದಿನಾರರ ಫರೀದಾ ಒಣಕಲು ಕಡ್ಡಿಯಂತಿದ್ದಳು. ಆಗ ಆಕೆಯ ಕೈತುಂಬ ಸೋಪು ಅಲರ್ಜಿಯಾಗಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕೂದಲಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಕಂಡು ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಕಳೆದಿತ್ತೇನೋ - ಕೆಂಚಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಅಮ್ಮ ಮನೆಯೊಡೆಯರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲ ಇಸಿದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಮಗಳನ್ನು ದುಡಿದು ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಬಿಟ್ಟು ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿಯ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇನ್ನರ್ಧ ಡಜನ್ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸಲು ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಳು. ಆಗೀಗ ಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ನಾನವಳ ಕಡೆಗೆ ನಗೆ ಮಿಂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕೆಲವೆ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತೋ ಏನೋ, ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ನನ್ನಮ್ಮನ ಬಳಿ ಬಂದು ಫರೀದಾಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕೆಂದು ಅಂಗಲಾಚಿದಳು. ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಸಾಲ ತೀರಿತ್ತು. ನನ್ನಮ್ಮನ ದೊಡ್ಡ ಕೈ ಓರಗೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇರಬೇಕು. ಅಮ್ಮ ಆಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಕೊಡಲೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳ ಫಿಕ್ಸಾಯಿತು. ಫರೀದಾ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
 
ಕೆಲವಾರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಫರೀದಾ ಮೈತುಂಬಿಕೊಂಡಳು. ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಹುಡುಗಿ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನುಗ್ಗಿದಳೆಂದರೆ ರಾತ್ರಿ ಎಂಟರವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಅಲುಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದ ಆಕೆಯ ಅತ್ತೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿಬಾ ಎಂದರೂ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಆಕೆಯ ಅತ್ತೆ ಫರೀದಾಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚಾಪೆಯನ್ನೂ ಕೊಡದೆ ಮಲಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು, ಲೋಟ ನೀರು ಕೊಡಲೂ ಸಾವಿರ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ನಾವೂ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುವುದು ಬಿಟ್ಟೆವು. ಅಮ್ಮ ಫರೀದಾಳಿಗೊಂದು ಹಳೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನೂ, ಕಂಬಳಿಯನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ಆಗಾಗ ನಾನು ಫರೀದಾಳ ವಿಚಿತ್ರ ಅಭ್ಯಾಸವೊಂದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೆ. ಆಕೆ ಮನೆ ಹಿತ್ತಲಿಗೆ ಆಗಾಗ ಹೋಗಿ ತೆಂಗಿನಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಕೂತು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಗುವುದು, ಅಳುವುದು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗೆ ಅವಳನ್ನು ಕದ್ದು ಗಮನಿಸುವುದೊಂದು ಹಾಬಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಆಕೆ ಹೀಗೆಯೇ ಅಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಂಡಾಗ ತಡೆಯಲಾರದೆ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ “ಏನಾಯಿತೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಫರೀದಾ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೊರಸಿಕೊಂಡು, “ಏನಿಲ್ಲ ಆಪಾ, ನನ್ನ ತಂಗಿಯ ನೆನಪಾಯ್ತು. ನಾನು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೇ ಅಂತ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಡಿ” ಅಂದಳು. ನನಗೆ ಹುಡುಗುಬುದ್ಧಿ. “ಯಾಕೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಮೊಂಡಾಟ ತೋರಿಸಿದೆ. ಆಗ ಫರೀದಾ ಸಣ್ಣದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ನನ್ನೊಳಗಿನ ಧೈರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದೇನೆ.

ನನ್ನೂರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲೆಯ ಎಸ್ಟೇಟೊಂದರಲ್ಲಿ ಫರೀದಾಳ ಅಕ್ಕ, ಭಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಇದ್ದಿದ್ದು. ಫರೀದಾಳ ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಐದನೇ ಮಗಳನ್ನು ಎಂದರೆ ಫರೀದಾಳ ತಂಗಿಯನ್ನು ಅವರ ಬಳಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಆ ಹುಡುಗಿಗಿದ್ದ ಶೋಕಿ, ತುಡುಗುಬುದ್ಧಿಗಳು ಇನ್ನಾರಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಆಕೆಗೆ ವಿಪರೀತ ಸಿನಿಮಾ ಹುಚ್ಚಿತ್ತೆಂದೂ ಫರೀದಾ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಇಂತಹ ಹುಡುಗಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಾಗಿದ್ದ ಚಿಗುರುಮೀಸೆಯ ಕೂಲಿಯ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕದ್ದು ಭೇಟಿಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯಾರಿಂದಲೋ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಅಕ್ಕ, ಭಾವ ಉರಿದುಬಿದ್ದರು. ಜಾತಿಭೇದದ ಮಾತಾಯಿತು. ಬೈದವರನ್ನು ಈ ಹುಡುಗಿ ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತಳು. ಚೆಲ್ಲಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಭಾವನ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಅಲ್ಲಿನವರೆಗಿನ ಸಿಟ್ಟನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾರಿದಳು. ಒಂದು ಸಂಜೆ ತನ್ನ ಹುಡುಗನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬಂದವಳನ್ನು ಆಕೆಯ ಭಾವ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ತಾರಾಮಾರಾ ಹೊಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರಿಗೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದೆ. ನಂತರ ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಪತ್ತೆಯಿಲ್ಲ. ದೇಹವೂ ದೊರಕಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಹುಡುಗ ನಾಲಕ್ಕು ದಿನ ಹುಚ್ಚನ ಹಾಗೆ ಅಲೆದು ಬಾವಿಗೆ ಹಾರಿಕೊಂಡನಂತೆ. ಫರೀದಾಳ ಭಾವನೇ ಆಕೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದನೆಂದೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಣ್ಣು ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂದೂ ಯಾರೋ ಫರೀದಾಳ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರಂತೆ. ಫರೀದಾಳ ಅಕ್ಕ, ಭಾವ ಮಾತ್ರ ಆಕೆ ಜಗಳವಾಡಿಕೊಂಡು ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿಯ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿದ್ದು ನಿಜವೆಂದು ಆಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಫರೀದಾ  ಇವತ್ತಿಗು ಕಳೆದುಹೋದ ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ಮಾಸಲು ಫೋಟೋವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ನಡುಗಿಹೋಗಿದ್ದೆ.

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೋ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕವಯಿತ್ರಿ ಇಮ್ತಿಯಾಜ ಧಾರ್ಕರಳ ಕವನದ ನಾಲಕ್ಕು ಸಾಲುಗಳು ಫರೀದಾಳ ತಂಗಿಗೆಂದೆ ಬರೆದ ಹಾಗಿವೆ :

ನಿನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.
ನಿನ್ನ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಆತ ತುಂಬಿದ್ದ
ಆತನ ಕೆನ್ನೆಗಳವರೆಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುತ್ತ
ನೀನು ಬೆಂದು ಕರಕಾಗಿ ಹೋದೆ,
ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಪಿಗೂ ಬಹಳ ಮುನ್ನ
ಉರಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ.
 

ಆಗೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬನೆಂದರೆ ದೂರದರ್ಶನದ ’ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್’ ಸೀರಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಸೀರುದ್ದೀನ್ ಶಾ. ಗಾಲಿಬನ ಹಲವಾರು ಗಜಲುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕುತ್ತಲೆ ಬೆಳೆದ ನನಗೆ ಆತನ ಮೇಲೆ ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹ. ನನ್ನವ “ಯು ಮಿಸ್ಡ್ ಹಿಂ ಆಲ್ಮೋಸ್ಟ್ ಬೈ ಎ ಸೆಂಚುರಿ!” ಎಂದು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆಗಿನ ಹೆಸರಾಂತ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದಲೂ ಗಾಲಿಬನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಲಿಬನನ್ನು ಓದುವವರಿಗೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಬದಲು ಕೊಂಚ ಹ್ಯುಮಿಲಿಟಿ ಅಗತ್ಯ. ಆತ ಇನ್ನೇನು ಎಟುಕಿದ ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಡತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.

ಆಕೆಯೆನ್ನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತಳು, ದೇವರ ಪವಾಡವಿದು!!
ನಾನು ಆಕೆಯನೊಮ್ಮೆ, ಮನೆಯನೊಮ್ಮೆ ದಿಟ್ಟಿಸುತಿರುವೆ.

ದಯೆತೋರೆನ್ನ ಮೇಲೆ, ಕರೆ ವಾಪಾಸು ಬರಲು,
ನಾನೇನು ಕಳೆದುಹೋದ ಸಮಯವಲ್ಲ, ತಿರುಗಿ ಬರದಿರಲು!!

ಪ್ರೇಮದಲಿ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸಿದೆ, ದಿಟ್ಟತನ ಬಂದಿತು
ಹೇಗೆ ತೊಯಿದುಹೋದೆ, ಈಗ ಪರಿಶುದ್ಧ

ಕೊಂಚ ದೂರ ನಡೆವೆ ಈ ರಭಸದ ಹರಿವಿನೊಡನೆ
ಇನ್ನೂ ಈ ಪಥದರ್ಶಕನ ಪರಿಚಯವೆನಗಾಗಿಲ್ಲ

ಮಕ್ಕಳಾಟದ ಮೈದಾನವೀ ಜಗವು ನನ್ನೆದುರು
ಪ್ರತಿಸಂಜೆ ವಿವಿಧ ವಿನೋದಗಳು ನಡೆವುವು ನನ್ನೆದುರು

ಗಾಲಿಬನೇನೊ ಸತ್ತು  ಕಾಲವಾಗಿದೆ, ನೆನಪು ಬರುವುದು
ಮಾತುಮಾತಿಗು ಆತ “ಹೀಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು?” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು.